Metin İçi Atıf ve Alıntı Nasıl Yapılır? APA 7 ve Örnekler

Bilimsel bir metinde size ait olmayan her bilgi, fikir, veri ve ifadenin kaynağı gösterilir. Bu rehber, Türkiye'de sosyal ve eğitim bilimlerinde en yaygın kullanılan sistem olan APA 7'ye göre metin içi atfın ve alıntının nasıl yapılacağını anlatır. Kaynakçanın nasıl yazılacağı APA 7 kaynakça rehberindedir.

Örneklerdeki kaynakların tümü yayımlanmış gerçek eserlerdir ve künyeleri 22 Eylül 2026 tarihinde Crossref, DergiPark ve yayınevi sayfalarıyla karşılaştırılmıştır. Alıntılanan cümleler, açık erişimli olan Bayrak (2018) makalesinin yayımlanmış PDF'inden birebir alınmıştır, sayfa numaraları da o PDF'tendir. Yalnızca okurun denetleyemeyeceği türlerde (kişisel görüşme, yazarı olmayan kaynak, sayfasız kaynak) köşeli parantezli şablon verilmiştir.

İki atıf biçimi

APA yazar-tarih sistemini kullanır. Atıf cümleye iki biçimde yerleştirilebilir.

Parantez içi atıfta nokta, parantezden sonra konur. Anlatı içi atıfta yazarın soyadı cümlenin ögesidir, yıl hemen ardından parantez içinde gelir.

Dolaylı alıntı (kendi cümlelerinizle aktarma)

Dolaylı alıntıda kaynağın fikrini kendi sözcüklerinizle ve kendi cümle yapınızla ifade edersiniz. Tırnak kullanılmaz, atıf yapılır. Bilimsel yazıda alıntıların büyük çoğunluğu bu türdendir.

Yalnızca birkaç sözcüğü eş anlamlılarıyla değiştirmek dolaylı alıntı değildir. Aşağıdaki örnek farkı gösterir.

İkinci örnekte atıf vardır ama cümlenin iskeleti kaynağa aittir. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 3. maddesi intihali "başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermeyi" ifade eder biçiminde tanımlar; yalnızca sözcükleri değiştirmek bu tanımın dışına çıkmaz. Üçüncü örnekte fikir korunmuş, cümle yeniden kurulmuştur.

Doğrudan alıntı

Doğrudan alıntıda ifade, yazım ve noktalama dahil aynen aktarılır. Yazar ve yılın yanında sayfa numarası zorunludur. Türkçe metinlerde tek sayfa için s., sayfa aralığı için ss. ya da yine s. kullanılır. Hangisinin istendiğine enstitü kılavuzundan bakın.

40 sözcükten kısa alıntı

Tırnak içinde, cümlenin akışı içinde verilir.

Bu tanımı Bayrak da bir başka kaynaktan alır. Kendi metninizde tanımın ilk sahibine ulaşmanız beklenir; ulaşamıyorsanız ikincil kaynak biçimini kullanırsınız (aşağıda).

40 sözcük ve üzeri alıntı (blok alıntı)

Yeni satırdan başlar, bloğun tamamı soldan 1,27 cm içeriden yazılır, tırnak kullanılmaz. Atıf, son noktadan sonra gelir ve atıftan sonra nokta konmaz.

Bu alıntıdaki [sic], kaynaktaki "incelediğinde" yazımının olduğu gibi aktarıldığını gösterir. Alıntıda düzeltme yapılmaz.

Birçok enstitü blok alıntının tek satır aralığıyla ve bir punto küçük yazılmasını ister. APA'da böyle bir kural yoktur. Enstitü kılavuzu önceliklidir.

Alıntıda değişiklik yapmak

• Çıkarılan bölüm üç nokta ile gösterilir. Bazı enstitü kılavuzları köşeli parantez içinde üç nokta ister: [...]
• Eklediğiniz açıklama köşeli parantez içine yazılır: "Bu yapı [akademik erteleme] öğrenen performansını olumsuz etkiler."
• Vurgu eklediyseniz belirtirsiniz: [vurgu eklenmiştir].
• Kaynaktaki yazım hatası düzeltilmez, hemen ardından [sic] yazılır.
• Sayfa numarası olmayan kaynaklarda paragraf numarası ya da bölüm başlığı verilir: ([Soyad], [Yıl], para. [4]) ya da ([Kurumun Adı], [Yıl], "[Bölüm başlığı]" bölümü).

Doğrudan alıntıyı yalnızca ifadenin kendisi önemliyse kullanın: bir tanım, bir yasa maddesi, tartıştığınız bir görüş ya da bir katılımcının sözü. Uzun ve sık doğrudan alıntı hem metni zayıflatır hem benzerlik oranını yükseltir.

Yazar sayısına göre atıf

İngilizce APA parantez içinde & işaretini, anlatı içinde and sözcüğünü kullanır. Türkçe metinlerde her iki konumda da çoğunlukla ve yazılır. Bazı enstitüler parantez içinde & işaretini korur. Kaynak yabancı dilde olsa bile Türkçe bir metinde Türkçe bağlaç ve kısaltma kullanılır: (Golden ve Veiga, 2005) ve (Bond vd., 2020).

Yazarı olmayan kaynaklarda makale, bölüm ve web sayfası başlıkları tırnak içinde, kitap ve rapor başlıkları italik yazılır. Uzun başlıklar ilk birkaç sözcüğe kısaltılır.

Birden fazla kaynağa aynı anda atıf

Son üç satırda köşeli parantezli şablon kullanılmıştır: bu biçimleri göstermek için aynı yazarın belirli iki eserini ya da aynı soyadlı iki yazarı örneklemek gerekir, uydurulmuş bir künye ise bu rehberde yer almaz.

İkincil kaynaktan aktarma

Özgün kaynağa ulaşamadığınız ve bilgiyi başka bir eserden öğrendiğiniz durumda her iki kaynak da metinde görünür, kaynakçaya yalnızca okuduğunuz eser girer.

Bu örnekte Bayrak'ın 473. sayfada Tuckman'a yaptığı atıf kullanılmıştır. Kaynakçaya yalnızca Bayrak (2018) girer.

Bazı kılavuzlar aktaran yerine akt. kısaltmasını kullanır. İkincil kaynak bir istisnadır. Özgün esere kütüphane, veri tabanı ya da kütüphaneler arası ödünç yoluyla ulaşılabiliyorsa onu okuyup doğrudan atıf yapmanız beklenir.

Türkçe ekler ve kesme işareti

APA İngilizce için yazıldığından Türkçe eklerin nasıl yazılacağını söylemez. Türk Dil Kurumunun yazım kuralları ve enstitü kılavuzlarındaki yaygın uygulama şöyledir:

• Özel ada gelen ek kesme işaretiyle ayrılır ve ek, parantezden önce yazılır: Bayrak'a (2018) göre, Bilir Koca ve Karadağ'ın (2024) çalışmasında.
• Ek, yılın okunuşuna değil soyadına göre seçilir: Bayrak'ın (2018), Karadağ'ın (2024).
• vd. kısaltmasına ek getirmek okumayı zorlaştırır. Cümleyi ek gerektirmeyecek biçimde kurmak daha iyidir: Büyüköztürk vd.'ne (2017) göre yerine Büyüköztürk vd. (2017), ... olduğunu belirtmiştir.
• Kısaltmalara gelen ek, kısaltmanın okunuşuna uyar: YÖK'ün (2024), TÜBİTAK'ın raporu.

Kişisel görüşmeler ve yapay zekâ

• Kişisel görüşme, e-posta, ders notu: Okuyucu ulaşamayacağı için kaynakçaya alınmaz, yalnızca metin içinde gösterilir. Biçim şudur: ([A. Soyad], kişisel görüşme, [gün ay yıl]). Burada gerçek bir ad verilmemiştir, çünkü var olmayan bir kişiyi örnek diye göstermek bu rehberin kuralına aykırıdır; köşeli parantezlerin yerine görüştüğünüz kişinin adının baş harfi, soyadı ve görüşme tarihi yazılır.
• Araştırmanızın katılımcıları: Kendi verinizdir, atıf yapılmaz. Alıntının bir katılımcıya ait olduğu belirtilir: Katılımcı 7 bu durumu "..." sözleriyle anlatmıştır.
• Yapay zekâ araçları: Çıktıları aynen ya da özetleyerek kullandıysanız gösterilir ve kullanım beyan edilir. Ayrıntılar: Yapay zekâ araçlarına atıf (APA 7).

Dipnotlu sistemler

Tarih, ilahiyat, hukuk ve edebiyat gibi alanlarda metin içi parantez yerine dipnot kullanılır. Türkiye merkezli, ücretsiz erişilen İSNAD Atıf Sistemi 2. edisyonunda hem "İSNAD Dipnotlu" hem "İSNAD Metiniçi" olmak üzere iki biçim sunar. Tarih ve edebiyat bölümleri çoğunlukla Chicago dipnot sistemini ya da enstitünün kendi dipnot düzenini ister. Doğrudan ve dolaylı alıntıya ilişkin ilkeler bu sistemlerde de aynıdır. Değişen yalnızca kaynağın gösterildiği yerdir.

Atıf ne zaman gerekmez?

• Kendi bulgularınız, yorumlarınız ve çıkarımlarınız için.
• Alanınızda herkesçe bilinen ve tartışmasız bilgiler için: Türkiye Cumhuriyeti 1923'te kuruldu.

Bir bilginin genel bilgi olup olmadığından emin değilseniz atıf yapın. Fazla atıf bir biçim kusurudur, eksik atıf ise etik ihlaldir.

İntihal ve benzerlik raporu

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 3. maddesi intihali "başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermeyi" ifade eder biçiminde tanımlar. Tanım yalnızca sözcükleri değil fikirleri, yöntemleri ve verileri de kapsar. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi de intihalin yanında sahtecilik, çarpıtma ve haksız yazarlık gibi ihlalleri tanımlar.

Aynı yönetmeliğin 9. maddesi (yüksek lisans) ve 22. maddesi (doktora) uyarınca enstitü, savunmadan önce teze ilişkin intihal yazılım programı raporunu alarak danışmana ve jüri üyelerine gönderir; raporda gerçek bir intihalin tespiti hâlinde tez, gerekçesiyle enstitü yönetim kuruluna gönderilir. Yönetmelik bir oran vermez. Kabul edilebilir benzerlik oranını ve hangi bölümlerin rapordan çıkarılacağını her üniversite kendi uygulama esaslarıyla belirler. Ülke genelinde geçerli tek bir oran yoktur.

Oranı düşürmek için sözcükleri değiştiren ya da metni yeniden yazan araçlar kullanmak sorunu çözmez. Fikir hâlâ başkasına aittir ve atıf yapılmamışsa intihal sürmektedir. Doğru yol, kaynağı anlamak, kapatıp kendi cümlelerinizle yazmak ve atıf yapmaktır.

Sık yapılan hatalar

• Atıf var, kaynakçada karşılığı yok ya da tersi.
• Soyad ya da yıl uyuşmazlığı: Metinde (Bayrak, 2017), kaynakçada Bayrak (2018).
• İlk atıfta bütün yazarları yazmak. APA 6 kuralıdır.
• Doğrudan alıntıda sayfa numarasını unutmak.
• Tırnak kullanmadan aynen aktarmak. Atıf olsa bile intihaldir.
• İkincil kaynağı okumuş gibi göstermek.
• Ad ile atıf yapmak: (Fatma Bayrak, 2018) yerine (Bayrak, 2018).
• Unvan kullanmak: Dr. Bayrak (2018) yerine Bayrak (2018).
• Paragrafın sonuna tek atıf koyup bütün paragrafın o kaynağa ait olduğunu varsaymak.

Kaynaklar

Örneklerde geçen eserler:

• Bayrak, F. (2018). Üniversite öğrencilerinin karma öğrenme ortamındaki akademik erteleme davranışları. Ege Eğitim Dergisi, 19(2), 470–487. https://doi.org/10.12984/egeefd.370025
• Bilir Koca, B. ve Karadağ, E. (2024). Yükseköğretimde öğrenci bağlılığı: Kişisel ve üniversite deneyimi farklılıkları. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 14(1), 24–38. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1282152
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. baskı). Pegem Akademi. (Künye Crossref kaydından alınmıştır; eserin DOI'si bugün yayınevinin başka başlık taşıyan güncel ürün sayfasına gittiği için yazılmamıştır.)
• Golden, T. D. ve Veiga, J. F. (2005). The impact of extent of telecommuting on job satisfaction: Resolving inconsistent findings. Journal of Management, 31(2), 301–318. https://doi.org/10.1177/0149206304271768
• Bond, M., Buntins, K., Bedenlier, S., Zawacki-Richter, O. ve Kerres, M. (2020). Mapping research in student engagement and educational technology in higher education: A systematic evidence map. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 17, Makale 2. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0176-8

Kurallar için başvurulan belgeler:

• American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. baskı), 8. bölüm. https://doi.org/10.1037/0000165-000
• American Psychological Association. (t.y.). In-text citations. APA Style. https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/citations
• Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği. (2016, 20 Nisan). Resmî Gazete (Sayı: 29690), madde 3, 9 ve 22. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=21510&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
• Yükseköğretim Kurulu. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi. Metne YÖK'ün mevzuat sayfasından ulaşılır; bu rehber yönergeden alıntı yapmaz.
• Ege Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. (t.y.). APA 7 yazım ve kaynak gösterme kılavuzu. https://egitimbilimleri.ege.edu.tr/files/egitimbilimleri/icerik/APA7YazimKurallari.pdf
• İSNAD Atıf Sistemi. (2019). İSNAD 2. Edisyon. https://www.isnadsistemi.org/
• Türk Dil Kurumu. Yazım kuralları. https://tdk.gov.tr